Zoals verwoordt in Houtveen & Van Steensel (2022), is de belangrijkste opdracht van het onderwijs om ervoor te zorgen dat kinderen met begrip kunnen lezen. Zonder deze vaardigheid zijn kinderen niet in staat om te leren van een tekst. Daardoor kunnen zij niet alleen onvoldoende meedoen op school, maar kunnen ze ook niet goed meedoen in de huidige informatiesamenleving. Goed technisch kunnen lezen en het hebben van voldoende kennis en een voldoende grote woordenschat zijn voorwaarden voor goed tekstbegrip. Houtveen & Van Steensel (2022) hebben verschillende principes geformuleerd waar ik mijn begeleiding van begrijpend lezen op baseer
Technisch lezen
Om vlot te leren lezen, is het bijvoorbeeld belangrijk om leeskilometers te maken. Onder het kopje ‘Technisch lezen’ heb ik al één en ander uitgelegd over leesbevordering. Bij de start van de begeleiding van begrijpend lezen stel ik eerst het niveau van technisch lezen vast.
Kennis en woordenschat
Daarnaast richt ik de ondersteuning van begrijpend lezen op het betekenisvol en doelgericht ontwikkelen van kennis en de woordenschat. Het gaat hierbij om het ontwikkelen van netwerken van concepten en niet om een opeenstapeling van losse feiten. Kinderen ontwikkelen hun woordenschat bij mij doordat ik gebruik maak van verschillende teksten die passen bij hun interesses en bij een bepaald thema. Teksten die vragen en nieuwsgierigheid oproepen. Omdat de teksten passen bij een thema, kunnen kinderen nieuwe informatie makkelijker koppelen aan bestaande kennis. Moeilijke woorden zoeken we samen op en bespreken we.
Strategieën
Groei in begrip kan verder bevorderd worden door leerlingen te leren hoe ze bewust en actief de betekenis van teksten kunnen achterhalen. Dit kan door leerlingen instructie te geven over tekststructuur en het gebruik van meta- cognitieve en cognitieve lees- en schrijfstrategieën, door met leerlingen te discussiëren over teksten en hen schrijfopdrachten te laten doen. Bij mijn begeleiding werk ik volgens de aanpak Close Reading. Dit is een manier van lezen waarbij kinderen een uitdagende tekst over een onderwerp die hen interesseert meerdere malen lezen, steeds met een ander leesdoel. Het doel van Close Reading is dat kinderen de tekst goed begrijpen en erachter komen wat de schrijver met de tekst wil vertellen. Daarvoor gaan ze actief met de tekst aan de slag. Ze zoeken naar informatie, stellen vragen over de tekst en beantwoorden deze, maken aantekeningen en discussiëren over wat ze gelezen hebben. Hierbij maak ik gebruik van een stappenplan voor het analyseren van de teksten. Hierin staat bijvoorbeeld wat kinderen kunnen doen ter voorbereiding op het lezen van een tekst en wat ze kunnen doen tijdens en na het lezen van een tekst.